Teologjia morale në Kur’an (pjesa e dytë)

Vlerat morale dhe sekularizmi

Vlerat morale janë vlera natyrore të cilat Allahu, xh.sh., i ka mbjellur në zemrat e besimtarëve. Besimtarët u përmbahen këtyre vlerave sepse natyra dhe feja e tyre këtë e kërkon. Nga ana tjetër sekularizmi vendos dy gjëra fondamentale në zemrat e njeriut, të cilat kanë të bëjnë me vlerat morale.

Bëhet fjalë për largimin e fesë nga jeta politike, në atë mënyrë që feja të lihet apo të mbyllet në muret pa dritare të faltoreve. Çështja e dytë është lënia e vlerave natyrore si bazë e vendosjes së legjislacionit.

Sekularizmi në përcaktimin e tij qenësorë (esencial) nuk e pranon fenë dhe formën e tij perëndimore nuk shikon në kriteret e vlerave natyrore se a ka diçka të mirë apo të keqe për njerëzimin. Disa grupe në shoqëritë shekullare përkrahin homoseksualizmin sepse dëshirojnë të njëjtat të drejta dhe mundësi në të gjitha aspektet e jetës. Ata qëndrimin e tyre e bazojnë në principin e të drejtave individuale sepse askujt nuk i intereson “orientimi seksual” i tyre. Të njëjtin argument e përdorin përkrahësit e abortit. I vetmi argument që kundërshtarët e tyre mund ta përdorin është se një sjellje e tillë kundërshtohet nga pjesa më e madhe e popullatës. Edhe pse bazë për shumë njerëz që e kundërshtojnë abortin janë vlerat morale dhe religjioze, ata nuk mund qartë ti përdorin argumentet religjioze dhe morale sepse shoqëria shekullare nuk i pranon.

Reinkarnimi

Kur’ani flet mbi reinkarnimin si përcaktim leksikor në katër ajete, në katër sure të ndryshme. Kur’ani askund nuk flet mbi “reinkarnimin e shpirtit”. Qëndrime të tilla teologjike nuk gjejmë edhe tek Muhammedi, a.s. Në ato sure në realitet flitet mbi një reinkarnim tjetër, gjegjësisht mendohet në shkrimet e shenjta të mëhershme biblike dhe evangjeliste të transmetuara në Kur’an, si botëkuptime të amshueshme të Zotit.

Problemi i propagandës në islam ( dhe teologjia morale)

Sa i përket reklamës dhe propagandës, nga pikëpamja morale llogariten si diskutabile, posaçërisht ajo komerciale. Në të gjitha religjionet tregimi i diçkaje të pavërtetë konsiderohet gënjeshtër e madhe, falsifikim, kurse në religjionet qiellore ajo është njëra nga mëkatet e mëdha.

Jusufi a.s. – shembull i pastërtisë dhe moralit

Sikur që është Isai, a.s., kolos në varfëri, Ejjubi, a.s., në durimin nga sëmundja, Ibrahimi a.s, në kundërshtimin e ashpër të shirkut, Sulejmani a.s. në urtësi dhe udhëheqësi, Jusufi a.s, është kolos në modesti dhe pastërti.

“E ajo, në shtëpinë e së cilës ishte Jusufi, i bëri lajka atij dhe ia mbylli dyert e i tha: “Eja!”. Ai (Jusufi) tha: “All-llahu më ruajtë, ai zotëriu im (e burri yt) më nderoi me vendosje të mirë (si mud t’i bëj hile në familje)?”. S’ka dyshim se tradhtarët nuk kanë sukses. Ajo e mësyni atë qëllimisht, e atij do t’i shkonte mendja ndaj saj, sikur të mos I prezentohej argumenti nga Zoti i tij. Ashtu (e bëmë të vendosur) që ta largojmë nga ai të keqen dhe të ndytën. Vërtet, ai ishte nga robtë tanë të zgjedhur. Dhe, që të dy ata u ngutën kah dera, e ajo ia grisi këmishën e tij nga mbrapa dhe pranë dere ata të dy e takuan burrin e saj, e ajo tha: “Çfarë mund të jetë ndëshkimi i atij që tenton të keqen në familjen tënde, përpos të burgoset, ose dënim të dhembshëm!?” Ai (Jusufi) tha: “Ajo m’u vërsul mua!” Një dëshmitar nga familja e saj gjykoi: “Nëse këmisha e tij është grisur përpara, ajo ka thënë të drejtën, kurse ai gënjen. E nëse këmisha e tij është grisur prapa, atëherë gënjen ajo, kurse ai është i drejtë”. (Jusuf, 23-24)

Allahu, xh.sh., në Kur’an na flet mbi pejgamberët të cilët duhet që për ne të jenë shkëndija (fenerë) të moralit. Të gjithë muslimanët, e sidomos të rinjtë, në këtë personalitet kur’anor, në personalitetin e Jusufit, a.s. duhet ta gjejnë rrugën dhe mbështetjen. Kjo është mënyra e vetme që t’i rezistohet anarkisë morale të shoqërisë bashkëkohore.

Përfundim

Allahu, xh.sh., na e shpalli Kur’anin si udhëzim dhe na e dërgoi të Dërguarin tonë Muhammedin a.s. që të na e transmetojë dhe sqarojë atë. Vet Muhammedi, a.s., insistonte shumë në përmirësimin e sjelljeve të njerëzve, e që konsiderohet si njëra nga detyrat kryesore të tij. Secili njeri duhet të synojë që tek vetja t’i mbjell cilësitë e mira, dhe të largohet nga të këqijat. Në botën e sotme problemet më të mëdha janë të karakterit moral, dhe detyra më e madhe e bashkësive fetare dhe zyrtarëve të saj është që t’i zgjidhin këto probleme. Mbi shumë çështje mbi të cilat sot bëhen debate të mëdha, Kur’ani ka dhënë qëndrimin e tij para 14 shekujve. Për fat të keq shtetet e sotme islame disa nga këto çështje nuk i marinë me seriozitet. Për shembull, problemi ekologjik, njëri ndër problemet më të mëdha të botës bashkëkohore, aspak nuk shqyrtohet, e jo më të merren me të. Ekologjia sot aspak nuk përmendet në aktivitetet fetare. Kësaj çështjeje, sikur edhe shumë të tjerave, patjetër duhet t’i kushtuar një kujdes i madh. Kurse teologjia morale, respektivisht teologët moral duhet patjetër që veten ta vendosin në detyrën e zgjidhjeve të këtyre çështjeveve.

Burimi:
http://www.monteislam.com/index.php?akcion=columns&main_id=121

Përktheu:
Arsim Dauti

Literatura :
1. Kur’an Fisnik.
2. Dervish Spahiç “Pojave u moralu i bogobojaznosti”, Sarajevë, 1988.
3. Mustafa Spahiç “Musa a.s. dhe faraoni”, Sarajevë, 1990.
4. Zbornik radova trecek simpozija “Etika u islamu”, Zagreb, 1990.
5. Muhamed Abduhu “Rasprava o islamskom monotoizmu”, Sarajevë, 1989.
6. Shaban Hoxhiç “Ahlak”, Sarajevë, 1939.
7. Zbornik radova sa znasvenog simpozija, Filozofskog fakulteta Druzhbe Isusove- Teoloskog instituta Druzhbe Isusove i Teoloshkog fakulteta Sveucilishta u Innsbrucku o reinkaciju i uskrsnucu “Reinkanacija i/ ili uskrsnuce”, Filozofski niz, djelo Zagreb 1977.
8. Muhamed Hamidullah “Muhammed a.s. – djelo”, Zagreb, 1977.

Foto

(Lexo komentet ose shkruaj koment)

•