Kush mundet dhe kush nuk mundet të flas mbi Kuranin

Dr. Xhabir Hamiti

Të flitet për dhe me Kur`anin nuk është temë e lehtë dhe e thjeshtë, e cila do të mund të përthekohet  me pak fjalë e me pak ngjyrë të lapsit. Kur`ani është një libër i shenjtë të cilin sot e besojnë mbi  1.5 miliardë njerëz, në të gjitha pjesët e botës, kudo që jetojnë besimtarët e besimit islam. Edhe  në vendin tonë por dhe në trevat gjithëshqiptare,  pjesa më e madhe e bashkëfolësve janë pasues shpirtëror të këtij libri hyjnor të shpallur nga Allahu,  përmes  gjuhës së pejgamberit të tij, Muhamedit a.s.

Kur`ani është një libër,  i cili nga pamja e jashtme duket  sikur të gjitha librat tanë të rëndomtë, por që nga përmbajtja dhe kuptimi  nuk i ngjason dhe nuk mund t`i ngjasojë asnjë libri tjetër në botë. Ai në momentet e  para të shpalljes së tij,  fillimisht është mësuar përmendësh  nga besimtarët, ndërsa paralelisht është  shkruar,  renditur  si dhe është  materializuar në mjetet e kohës, përmes skalitjes në rrasa  gurësh, në lëkura e eshtra  shtazësh, lëvore  drunjtësh etj,  gjendje  e cila e ka përcjellë  atë  deri në zbulimin  e mjeteve të shkrimit bashkëkohor.  Për dallim nga librat e tjerë të rëndomtë,     Kur`ani,  përveç  që  është shkruar vazhdimisht,  është përcjellë  edhe   nga një   element tjetër  shumë  i rëndësishëm,   me atë të memorizimit.  Dy elementet e sipërpërmendura kanë qenë dy shtylla bazë të cilat e kanë ruajtur deri më sot origjinalitetin e tij nga devijimi i mundshëm, qoftë edhe nga i më i vogli.

Memorizimi i Kur`anit nga mijëra besimtarë, edhe sot kudo në botë  garanton që edhe në rastin ekstrem,  për ndonjë x arsye,  të  zhdukeshin  të gjitha librat që sot ekzistojnë, i vetmi do të ishte  Kur`ani, i cili do të mund të  rikthehej në autenticitetin e tij të mëparshëm.

Kur`ani nuk është  poezi, prozë,  dramë  apo roman,  gjini të cilat mund të   mësohen e perceptohen për një çast, ditë apo javë  ose edhe më gjatë.  Gjykimi për dhe me Kuranin,  nuk është e drejtë e një njeriu që nuk është njohës dhe studiues  i tij  i mirëfilltë.

Në momentin  kur një njeri  gjykon  me vetëm një pjesë të tij, duke  lënë anash, ose duke mos  marr në konsideratë  pjesët tjera si dhe kontekstualitetin e tij  të tërësishëm,  është ngjashëm  me një njeri  i cili kërcen në mes të detit pa zotëruar sportin e notit.  Kur`ani në hegjemonizmin e tij  i përngjanë nyjeve të trupit të njeriut,  të cilat njëra me tjetrën janë  të lidhura ngushtë,  funksionimi i të cilave është  i paimagjinueshëm në rastin e  shkëputjes  së njërës pjesë nga tjetra.

Lidhur me këtë që u përmend më lartë , vlen të theksohet  shembull ilustrues  i një burri që shpesh e hasim  si tregim në librat e ekzegjezës kuranore,  në të cilin thuhet se ai në një rast  i thotë  gruas së tij se  është e  divorcuar    për aq kohë sa zgjatë  periudha kohore e fjalës kur`anore “hine” – حين .

Qëllimi i fjalës kuranore “hine” është vështir të kuptohet pa  kontekstin  kuranor, prandaj  gruaja e divorcuar, duke mos kuptuar  qartë periudhën e shkurorëzimit,  e shqetësuar  kërkon ndihmën e sajë  tek  dijetarët muslimanë. Dijetari i parë,  gruas së divorcuar, në pyetjen e saj për kohëzgjatjen e divorcit,  i përgjigjet  se është  lëshuar nga burri i sajë  për një kohëzgjatje që është sa një mijë vjet, duke argumentuar gjykimin e tij  me fjalët e Zotit: هل أتى على الإنسان حين من الدر لم يكن شيا مذكورا (A i kalon ndonjë periudhë kohore njeriut… ( e periudhë të pacaktuar).

Dijetari i dytë ishte paksa më i butë në përkufizimin e kohës së divorcit të gruas së zemëruar. Ai i tha:  Ti  je e lëshuar për aq kohë, sa zgjat një vit,  duke argumentuar gjykimin e tij  po ashtu me fjalët e Zotit në Kur`an: توتى أكلها كل حين باذن ربها  ( Druri – pema e jep frytin e saj  në çdo kohë (d.m.th çdo vit).

Ndërsa dijetari i tretë ishte më relaksuesi për gruan e shqetësuar. Ai i tha asaj  se ti je e lëshuar për aq kohë, sa zgjat një ditë e vetme,  përgjigje kjo  të cilën e mbështeti po ashtu në  ajetin kuranor:  فسبحان الله  حين تمسون و حين تصبحون   ( Atëherë le te jetë i lavdëruar Allahu sa herë që ju bini në mbrëmje dhe agoni në mëngjes ( do të thotë çdo ditë).

Gjykim i fundit sipas Kur`anit  e lirojë gruan e merakosur nga hidhërimi i tepërt që kishte dhe ia riktheu shpresën për ribashkimin e sajë bashkëshortor.

Ky tregim nga shkenca e tefsirit dhe studimeve kur`anore është sinjali më i qartë dhe më eklatanti  mbi faktin se Kur’ani  është një tekst tepër i thellë, respektivisht një univers i papërthekueshëm deri në fund, kuptimin e të cilit  e dinë vetëm ekspertët  e mirëfilltë të tij, edhe pse  as ata, asnjëherë nuk mund të konkludojnë se shpjegimi i tyre  mund të jetë  përfundimtar, qoftë edhe për një pjesë parciale të tij!

Kur`ani  është një det pa brigje بحر لا ساحل له”  ”, në të cilin, zhytësi  sa herë që  zhytet në thellësinë e tij,  gjen margaritarë  të rijnë  të pa zbuluar më parë.

Vlen të theksohet se deri në ditët e sotme,  mijëra e mijëra dijetarë i janë qasur studimit dhe analizës së Librit tonë të shenjtë, duke filluar që nga momentet e para të shpalljes, kurse për të  janë shkruar  tonelata librash dhe  janë shterur  mijëra litrash nga ngjyra, mirëpo  asnjë nga  dijetarët dhe komentatorët, edhe më  eminentët, nuk kanë arritur të konkludojnë, në fund të punës së tyre të lodhshme,  se  e kanë arritur  fundin e shpjegimit të  tij dhe se për të tjerët  nuk ka më vend për qasje studimi dhe analize të mëtutjeshme, qoftë për kohën tonë, apo për të ardhmen e afërt dhe të largët.

Injorimi eventual i këtij libri hyjnor – Kur`anit nga ana e kujtdo qoftë ,  pashmangshëm nënkupton mohimin e shkencës dhe të diturisë si dhe çdo gjë pozitive në jetën tonë,  sepse kemi të bëjmë me një libër të stërmbushur me thirrje prosperuese dhe avancuese, si për  individin ashtu edhe për  shoqërinë mbarë, duke ftuar për lexim,  arsimim,  përparim e hulumtim në tokë e nën tokë dhe në kozmosin e gjerë, madje, Kur’ani, është edhe  sfidues kur  fletë në fushën e mjekësisë  dhe  gjeologjisë.

Gjithë kjo që u tha më lartë mbi vlerat e Librit tonë, vetvetiu  shtron edhe pyetjen:  Pasi që ky libër është i përsosur dhe i pa zëvendësueshëm, atëherë   pse pasuesit e tij,  jo rrallëherë në mediumet tona dhe në  ato të shkallës ndërkombëtare,  paraqiten  si njerëz të egër, të vrazhdët, e të rrezikshëm për shoqërinë moderne,  pastaj edhe të prapambetur, terroristë e gjakpirës?!  Ku qëndron arsyeja e këtyre akuzave të çmendura? Pse gjithë kjo islamofobi, gati kudo në botë,  për  Kur`anin  dhe për  pasuesit e tij?!

E në këtë drejtim hapin më të skajshëm, së fundi e ka bërë edhe një prift i krisur  në Amerikë. Ai kishte filluar t’i ftoj haptazi ithtarë të tij në kampanjë  kundër Kura`anit, duke  vendosur që të shpall edhe  “Ditën ndërkombëtare të djegies së Kuranit” ( International day a burning of the Qur`an), në shenjë revolte ndaj Islamit dhe muslimanëve, të cilin hap kishin arritur t`a parandalonin në momentin e fundit njerëzit e mendjes dhe arsyes së shëndosh edhe nga vet komuniteti i tij.

Mirëpo a është faji tek ky Libër hyjnor për gjithë këto akuza të llahtarshme?  Me kompetencë mund të  sigurojmë lexuesit dhe të gjithë ata të cilët dyshojnë se faji i këtyre veprimeve të pamatura   nuk është në Librin tonë,  e as tek muslimanët të cilët gjykojnë dhe veprojnë drejtë me Kur`anin!

Nëse dikush akuzon muslimanët me cilësitë e lartpërmendura, ai sigurisht nuk ka pasur dhe as nuk do të ketë asnjëherë elementin e vetëm mbështetës  në Kuran, sepse,  në asnjë mënyrë, teksti hyjnor nuk e inkurajon askënd që të jetë vrasës i njeriut të pafajshëm, kushdo që të jetë ai, pa marrë parasysh ngjyrën , kombin apo fenë të cilës mund t’i takojë dikush.  Përkundrazi fjala e Zotit nxit njerëzit që të jenë solidarë, ndihmës dhe shpëtues të njëri tjetrit. Bile, shpëtimi i një njeriu, sipas porosive kura`anore, është sikur shpëtimi i tërë botës, ndërsa mbytja e një njeriu të pafajshëm, është sikur vrasja e tërë njerëzimit.

Kur`ani  është, pikërisht,  ai i cili na paralajmëron se të gjithë njerëzit, pa dallim, kanë një gjenezë të vetme të përbashkët të krijimit,   duke na u drejtuar me fjalët: “O njerëz! Ne ju kemi krijuar juve (njerëzve)  nga një mashkull dhe nga një femër – Ademi dhe  Hava” يا أيها الناس إنا خلقناكم من ذكرو أنثى…. .  Ky paralajmërim përndryshe është thirrja më e qartë e cila nuk lë vend për dyshimin edhe më të vogël rreth farës së përbashkët të të  gjithë frymës njerëzore në botë. Asnjë akt i ulët, antinjerëzor, nuk mund t`i apostrofohet Kur`anit dhe mësimeve të tij!

Prandaj, nisur nga kjo, e tërë bota intelektuale, në rend të parë, dhe ajo e rëndomta,  duhet ta kuptojë  se  nuk mund të ketë musliman terrorist, siç edhe nuk mund të ketë terroristë muslimanë! Aktet terrorizuese të shkatërrimit në mas të njerëzve, nuk e kanë pasur dhe nuk mund të kenë asnjëherë mbështetje  në Kur`an, sepse misioni kur`anor është integrimi e jo dezintegrimi, është respekti dhe dashuria për njëri-tjetrin e jo urrejtja dhe racizmi.

Keqpërdorim të fesë ka pasur dhe mund të ketë përherë nga grupe të caktuara njerëzish, mirëpo ata nuk mund t`i bindin të tjerët edhe më të vetmin argument se veprimet e tyre të liga eventuale , i kanë të mbështetura në  mësimet hyjnore të Zotit, sepse  ato, asnjëherë,   si të tilla nuk mund të jenë  kundër qenies njeri!  Mësimet e Kur`anit  janë humanizuese e assesi dehumanizuese.  Mirëpo është fakt i pamohueshëm se keqpërdorime dhe keqinterpretime të fesë nuk kanë ndodhur dhe nuk ndodhin vetëm tek muslimanët, por edhe tek të gjithë pjesëtarët e feve qiellore si dhe tek  ato të shpikura nga njerëzit.

Nëse makina “Mercedes” është më e përsosura deri më sot, ajo nuk do të mund të fajësohet për ndeshjen e rastit, por  vozitësi i saj  i cili nuk është treguar i kujdesshëm. Pra, edhe ne, duhet të jemi pasues  të drejtë e të sinqertë e të kujdesshëm  të Kur`anit,   e kurrsesi të mos e lejojmë veten që të gjykojmë me fjalën e tij nën ndikimin e emocioneve  dhe frustrimeve të pakontrolluara, sepse kjo patjetër do të na qoj në shtrembërimin e udhëzimit të drejtë të Zotit, ndërsa në Ditën Gjykimit, pashmangshëm, kemi për të dhënë edhe përgjegjësi për devijimin  e qëllimshëm  apo të pakujdesshëm të  fjalës së Allahut të Madhërishëm.

Vrazhdësia, përçarja mes njerëzve , urrejtja e të tjerëve , ksenofobia dhe racizmi, apo vrasja e njerëzve të pafajshëm,  asnjëherë dhe në asnjë rast nuk mund të kenë mbështetje në Kur`an dhe në fjalët e pejgamberit tonë, Muhammedit a.s.

Nëse, rastësisht,  një prijës fetar,  sot apo nesër,  thërret të tjerët në njërën prej të këqijave  të lartpërmendura, atëherë për të,  pa hamendjen edhe më të vogël, mund të gjykohet se  ai nuk e ka kuptuar fjalën dhe porosinë hyjnore të të Madhit Zot, apo se, definitivisht,  është i nevojshëm për trajtim neuropsikiatrik !

Foto

(Lexo komentet ose shkruaj koment)

•